Mark over Gebruikersinnovatie

Gebruikersinnovatie

Zoals het woord als zegt, gaat het bij dit fenomeen over gebruikers (consumenten) die zelf innoveren in tegenstelling tot organisaties. Eric von Hippel is een onderzoeker die langdurig onderzoek heeft gedaan naar de bronnen van innovaties, uit zijn onderzoek blijkt dat een grote bron van innovaties de gebruikers zelf zijn.

Wie innoveren?

Eric von hippel (2005) maakt onderscheid tussen twee soorten innovatoren. Allereerst de fabrikant-innovator, welke innoveert met de verwachting om winst te behalen uit het verkopen van een product of dienst gerelateerd aan de innovatie (eigen productie of wellicht uitgeven van licenties). Daarnaast is er de gebruiker-innovator waarvan het directe voordeel van de innovatie bij hem of haar ligt. Dus niet om er winst uit te halen, maar er zelf gebruik van te maken. Een innovatie die ontwikkeld is door een fabrikant waarmee het mogelijk is om zijn werk direct beter te doen kan ook gezien worden als gebruikers innovatie. Ook hierbij heeft de innovator het directe voordeel van de innovatie.

Waarom?

Consumenten hebben zeer veel verschillende uiteenlopende behoeften, men zou kunnen zeggen dat de wensen van gebruikers zeer heterogeen zijn. Het komt niet vaak voor dat twee dezelfde mensen ook daadwerkelijk dezelfde wensen hebben met betrekking tot een product of dienst. Er vanuit gaande dat een consument de wens heeft voor een product of dienst welke specifiek op maat gemaakt is zijn er twee opties. Allereerst (indien de bereidheid bestaat om er voor te betalen) is het mogelijk om een producent te betalen voor een specifiek resultaat. Maar de klant kant ook besluiten om zelf het resultaat te maken en aan het innoveren gaan. Von hippel (2003) geeft een aantal punten welke van invloed zijn op deze beslissing:

De eerste punten hebben te maken met transactie kosten. Gebruikers hebben vaak een ander beeld van een geschikte oplossing dan een producent. Dit heeft te maken met een informatie asymmetrie tussen deze twee actoren. Gebruikers willen een oplossing welke voor honderd procent aansluit aan hun wensen, onafhankelijk van bijvoorbeeld welk materiaal er gebruikt worden. Dit in tegenstelling tot een producent welk gespecialiseerd is in het gebruik van een specifiek materiaal en dus ook bij het samenstellen van de oplossing een voorkeur zal hebben voor dat specifieke materiaal. De hoogte van agentschapkosten die hierbij naar voren komen hebben invloed op de beslissing van de gebruiker om wel of niet zelf de oplossing te ontwikkelen.

De verwachtingen van de gebruiker spelen ook een rol bij het maken van de koop-of-maak beslissing. Als een custom product wordt aangeschaft bestaan er een aantal impliciete verwachtingen (werkend out-of-the-box, garantie, enz.) welke een negatief resultaat kunnen hebben op de prijs. Ook kwaliteit speelt bij de verwachtingen een rol; een gebruiker-innovator weet exact welke kwaliteit hij of zij afgeleverd heeft bij zijn eigen innovatie, deze is afgestemd op de eisen van de gebruiker. Als de producent het product levert zijn de gegevens van de kwaliteit veelal onbekend en kan dit extra kosten met zich meebrengen. De kosten van een product zullen omhoog gaan omdat de producent een garantie moet geven dat de kwaliteit van het product voldoende is voor het daarvoor bedoelde doel. Indien het product door een gebruiker-innovator ontwikkeld is zijn deze kosten voor rekening van de gebruiker en worden vaak niet meegenomen in de ontwikkelkosten.

Lead Users

Belangrijk voor het gebruikers innovatie proces zijn de zogenaamde Lead Users (von hippel, 1986). Deze kleine groep gebruikers loopt voorop in de ontwikkeling van nieuwe innovaties en zijn te onderscheiden aan de hand van de volgende kenmerken. (1) Ze anticiperen ontwikkelingen in de markt maanden of soms wel jaren van te voren; (2) Ze halen grote voordelen uit het verkrijgen van de oplossing (innovatie) en; (3) Ze hebben een grotere tendens om ook daadwerkelijk de innovatie te ontwikkelen als deze niet op de markt beschikbaar is, omdat ze verwachten dat ze grote voordelen er mee te kunnen behalen.

Innovatie Toolkits

Organisaties kunnen “gebruik maken” van de mogelijkheid van de consumenten tot innoveren door middel van het aanbieden van zogenaamde Gebruikers Innovatie Toolkits. Deze toolkits leveren (meestal via een digitaal kanaal, bijvoorbeeld Internet) een zogenaamde “solution space” waarin de consument de mogelijkheid krijgt tot het combineren van bepaalde modules tot een (nieuw) product. Dit kan ook wel gezien worden als een extreme vorm van mass customization. Deze tool worden ook wel ingezet als marketing instrument om te achterhalen van de wensen zijn van de klant door de uitkomsten van de toolkits te analyseren.